أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
94
قانون ( فارسى )
همراه مادهء خلطى دارند از آب انار مخلوط با روغن گل بسيار بهره بينند . اگر بر شخص بىاشتهاى گرممزاج داراى سوء مزاج گرم همراه مادهء خلطى تشنگى چيرگى يافت ، افشره از دانههاى ( حبوب ) سردمزاج با ربهاى سردىبخش بخورند و ضمادهاى سرد استعمال كنند ؛ اما دقت كن ! بارها هم گفتهايم كه در علاج هر سوءمزاجى كه همراه ماده است اول و قبل از هر چيز به پاكسازى مادهء خلط بپرداز ، آنگاه ساير داروهاى مناسب حال بيمار را به كار انداز . اگر شخص بىاشتها ، نوبرخاسته از بيمارى است و از تب تازه شفا يافته است و بقاياى آثارى از تب در او موجود است ، علاجش همان علاج اشتها از دست داده از اثر گرممزاجى است ، به جز اينكه نبايد بگذارى زياد آب سرد بنوشد كه مبادا معدهاش ناتوان شود و نيروى معده به هدر رود . بايد داروى تركيبى را كه در ذيل آيد بخورند : نسخه : گل محمّدى ده درهم ، سماق دو درهم ، هل بويا « قاقله » يك درهم ، همه را درهم قاطى كنند و قرص از آن سازند ، مقدار تناولى دو درهم است اين دارو علاوه بر اشتها صاف كردن تشنگى را هم از بين مىبرد . براى براشتها آوردن گرممزاجان اشتها از دست داده ، قاوت را با آب و سركه تر كنند و بخورند بسيار خوب است . اگر با انگشت خود را قى دهند خوب است زيرا نيروى اشتها تحريك مىشود . اگر بىاشتهايى سبب از سرما دارد ، معالجهاش با داروهاى زير است : 1 - هر آشى كه ديگ ابزار در آن باشد ، خوب است . 2 - شراب كهنه . 3 - معجون « فلافلى » . 4 - ترياق ويژگى دارد . 5 - سير كه براى دفع زيان سرما و رفع بىاشتهايى بسيار سودمند است . 6 - « پونهاى » نيز بسيار سازگار مزاج اشتها از دست دادگاه از سرماست . 7 - گوارشهاى گرم و گرممزاج همگى بدون استثنا مفيدند . 8 - مرباى ترنج . 9 - مرباى هليله ، هليلهء پروريده . 10 - مرباى بيخ هويج بيابانى . 11 - زنجفيل پروريده . كمادها : الف - كماد از نمك . ب - كماد از گاورس كه از كماد نمك تأثيربخشتر است . اگر بلغم لزج در اندازهء زياد در معده جمع آمده و سبب بىاشتهايى دارندهء معده شده است ، طرز